Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim-XXX “İstikrar Tutuculuğu Yener mi?”

Demet DEMİRER

Sosyolog Y.Mimar

Değişim Mimarı İnovatif Yönetim Danışmanlığı Kurucusu

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Dönüşüm? yazı dizisinin 30. sunu okuyorsunuz, tam beş yıldır bu seride “Çeviklik nedir?”, “Neden çevik olmalıyız?” ve “Nasıl çevik olabiliriz?” sorularının cevapları konusunda yazıyorum. Bu süreçte birçok kişiye ulaştım, birçok kişiden yazdıklarımı ciltleyip tekrar tekrar okuduğunu duydum. Sektörde fark edilir bir değişim oluşmasına katkıda bulunup bulunmadığımı zaman gösterecek. Çünkü birçok değişim gibi bu da eksponansiyel olarak ortaya çıkacak. Yani bir bakmışsınız inşaat sektöründe tüm firmalar bir anda çevik yönetim zihin yapısını benimsemiş ve pratiklerini uygulamaya başlamış. Çok güzel bir şekilde çok güzel bir dünya inşa ediliyor. Zaten bunun bir gün olacağı kesin, zira çevik olamayan uyum sağlayamayacak ve sektörden silinecek. Bizim tüm çabamız firmalarımızın çevikleşerek sektörde sağlam adımlarla ilerlemesini sağlamak için.

Burada 100. Maymun Fenomeni’nden bahsetmek istiyorum.

100. Maymun Fenomeni; maymunlar üzerinde yapılmış olan bir deneye dayanıyor:

Doktor Lawrence Blair ve Lyall Watson; 1952 yılında Pasifik Okyanusu’nda Japon Koshima Adası’nda Macaca Fuscata cinsi maymunlara kumların üzerine tatlı patatesler bırakıyorlar.

Maymunlar kumdan rahatsız olsalar da lezzetlerine dayanamayıp patatesleri yemeye başlıyorlar.  Bir süre sonra 18 aylık IMO adındaki bir genç dişi maymun, kumlara bir çözüm buluyor ve patatesleri yıkamayı akıl ediyor, önce yıkamayı annesine sonra çevresindekilere öğretiyor ve patatesleri yıkayarak yiyenler giderek artıyor.

6. yılın sonunda (1958) genç maymunların tamamı ve yenilikçi olgun maymunlar patatesleri yıkayarak yeme alışkanlığı geliştirmiş olurken değişime direnen, gençlerin fikirlerine önem vermeyen statükocu, muhafazakâr maymunlar patatesleri kumlu yemeye devam ediyorlar.

“E ne var bunda?” diyeceksiniz.  Buraya kadar her şey normal.

Buradan sonrası çok kritik, 1958 yılında hayat her gün üç aşağı beş yukarı aynen devam ederken söz misal 100. maymun da patatesi yıkayarak yemeye başladıktan sonra hemen hemen kalan bütün maymunlar mucizevi bir şekilde patatesleri yıkayarak yemeye başlıyor. Sanki kolektif bir bilinç bütün maymunlara kumları temizlemek için patatesleri yıkaması gerektiğini öğretmiş gibi davranıyorlar. Deney sonuçları bununla da kalmıyor, diğer adadaki maymun kolonileri de bu adadaki maymunlarla hiçbir etkileşimleri olmadığı halde patatesleri yıkayarak yemeye başlıyorlar ve kitlesel dönüşüm gerçekleşiyor. Diğer adadaki maymunlar, öyle internetten – televizyondan falan görerek değil kendiliğinden dönüşüyorlar.

Daha sonra Doktor Lawrence Blair ve Lyall Watson’ın ve onlardan esinlenen başka bilim insanlarının yaptıkları deneyler benzer “kritik eşik” sonuçlarının olduğunu doğruluyor.

Ve bu kuram bilim dünyasına 100. Maymun Fenomeni olarak geçiyor.

Hayatımızdaki Kritik Eşikler

Bu fenomenin ışığında hayatımızda iyi tarafına ya da kötü tarafına bir sürü kritik eşik olduğunu gözlemleyebilirsiniz:

Jenga oyununu biliyorsanız, o ahşap bloğu alana kadar kule ayakta durur ya da depremde o bir saniyedeki titreşim binayı yerle bir eder. Dengede duran terazi bir gramla yere vurur.

Biz yıkıma değil de yapıma odaklanalım. Emek verdiğiniz şeylerin kritik eşikten sonra tüm toplumun gerçeği olacağını düşününce kulağa hoş geliyor, belki “100. kişi benimdir” ya da “şu an 100. saniye” veya “bu 100. eğitim” diye düşünmek ümit veriyor.  Belki de bu 100. yazımdır ya da siz okuyan 100. kişisinizdir.  Her an her şey değişip bir anda çok daha güzel olabilir.

Uzun süredir, BİR GÜN HER İŞLETME ÇEVİK OLACAK ÇÜNKÜ SADECE ONLAR HAYATTA KALACAK diyorum. Belki bir gün sabah uyanıp bakacağız kritik eşiği geçmişiz ve bütün şirketler çevikleşmiş, dünya daha güzel bir yer haline gelmiş. Bunu düşünmek çok güzel.

Ben sektörün değişimi için yıllardır yılmadan “istikrarlı” bir şekilde çaba gösteriyorum. Sektörden birçok arkadaşımın da gerek yeşil dönüşüm gerek çevik dönüşüm ya da daha iyi tasarımlar için çaba gösterdiğini görüyorum. Aslında hepsi çevik dönüşümün alt dallarına bağlanıyor.

Sonunda benim ve benim gibi sektörün ve dünyanın daha iyi olması için çaba gösterenlerin istikrarı sektörün muhafazakarlığını yenecek.

Gelin bu 30. sayı ile yeni bir adım atalım ve Kasım ayında “Happy Construction for a Happy World” platformu bünyesinde çevrim içi bir etkinlikle sektördeki değişim ve dönüşüm konusundaki deneyimlerimizi paylaşalım. “Nasıl Dönüştük?” teması ile ister dijital dönüşümü ister yeşil dönüşümü ya da çevik dönüşümü konuşalım. Bu sektörün değişen dünyaya ayak uydurmasını ve daha iyi bir dünya yaratılmasını nasıl sağladık diyerek deneyimlerimizi paylaşalım.

Kim bilir belki 100. maymun sizsinizdir ve artık sektörümüz çok daha hızla gelişecektir.

Daha iyi bir dünya inşa etmek için iş yapış şeklimizi geliştirirken hepimize kolay gelsin.

Sosyolog Y.Mimar Demet DEMİRER‘in Önceki Yazıları

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim-XXIX “Çuvaldız” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim – XXVIII “Patron Daima Haklıdır!” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - XXVII “İnşaat 4.0 Öldü, Yaşasın 5.0” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim-XXVI “Değişim Çağında Küresel Pazar ve Türk İnşaat Sektörü” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim-XXV “Kurum Kültüründen Toplumsal Değişime” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim-XXIV “Saygı”  Okumak İçin  

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim-XXIII “İsrafı Bertaraf Etmek” Okumak İçin  

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim-XXII “Kentin İnşasında Çevik Belediyecilik” Okumak İçin 

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim-XXI “Şirketiniz için nasıl bir gelecek tasarlıyorsunuz?” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim-XX “Gelişim Yolunda Adım Adım” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim-XIX “Burada Kararları EGOM Verir” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - XVIII "Serbest Zamanlar" Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - XVII “Retrospektif” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - XVI “Davranış Bilimleri ve Çevik Proje Yönetimi” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - XV “Deprem Sonrası Hasarların Çevik Olarak Giderilmesi” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - XIV “Çevik Dijital Dönüşüm” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - XIII “Şimdi Değilse Ne Zaman?” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Dönüşüm - XII “Sektörü Yeniden İnşa Etme Vakti” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - XI “Kimse İsrafın Bedelini Ödemek Zorunda Değil” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - X “Zararın Neresinden Dönersek Kardır” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - IX “Kendi İş Gücünü Kendin Yarat” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - VIII “Çevik Liderlik ya da Geleceğe Liderlik Etmek” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - VII “Organizasyonel Çeviklik” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - VI “Sözleşmelerle Çeviklik” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - V “Yap-İşlet-Devret Projeleri” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - IV “Nasıl Çevikleşeceğiz?” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - III “Şeffaflıkla Hızlı ve Doğru Kararlar” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe Çevik Yönetim - II “Çevikleşmek için Şeffaflık; Şeffaflık için Güven” Okumak İçin

Buluttan Bile Nem Kapan İnşaat Sektöründe “Çevik Yönetim” Okumak İçin