Hong Kong’daki Central Kowloon Tüneli, Dünyanın En Büyük Hava Arıtma Sistemiyle Donatılarak Açıldı

42,36 milyar HK$ yatırım ile hayata geçirilen Hong Kong Merkez Kowloon Çevre Yolu, 21 Aralık 2025 tarihinde resmen trafiğe açıldı. Bu geçit, dünyanın en büyük tünel hava arıtma sistemini kullanıyor. Bu sistem, AirQuality Group’un bir yan kuruluşu olan Clean Tunnel Air International AS. tarafından tasarlanmış, üretilmiş ve kurulmuştur.

Kowloon Çevre Yolu, diğer adıyla Orta Kowloon Tüneli, Yau Tsim Mong Bölgesi’ndeki Yau Ma Tei’yi Kwun Tong Bölgesi’ndeki Cha Kwo Ling’e bağlayarak yeni bir doğu-batı yeraltı geçidi oluşturuyor. Geçit, 3,9 kilometrelik tünel bölümü de dahil olmak üzere 4,7 kilometre uzunluğundadır. Güzergahın tamamı üç şeritli çift yönlü yol tasarımına sahiptir ve Kowloon merkezindeki ana arter yollarındaki trafik yoğunluğunu önemli ölçüde azaltması beklenmektedir. Hong Kong Karayolları Dairesi’nin tahminine göre, tünel açıldıktan sonra, yoğun saatlerde Kowloon merkezinden geçiş süresi yaklaşık 5 dakika azalacak, mevcut güzergahlara kıyasla yaklaşık 25 ila 30 dakika tasarruf sağlanacak ve böylece mevcut ana arter yollarındaki trafik baskısı önemli ölçüde azalacaktır.

Kowloon Merkez Çevre Yolu’nun esasen yer altı geçidi olması ve Kowloon Merkez Bölgesi’nden geçen hayati bir alternatif ulaşım güzergahı olarak hizmet vermesi nedeniyle, trafiğe açılmadan önce de uzun bir süre yüksek seviyede kalması beklenmektedir. Bu nedenle, projenin ilk planlama ve inşaat aşamalarından itibaren, tünel içinde ve çevresinde hava kalitesi kontrolü için çok daha yüksek gereksinimler belirlenmiştir.

Uzun tüneller, büyük miktarda araç egzoz dumanı biriktirir. Araç egzozundaki başlıca kirleticiler arasında partikül madde, karbonmonoksit (CO), hidrokarbonlar (HC) ve azot oksitler (NOx) bulunur ve bunlar insan solunum ve kardiyovasküler sistemleri için önemli riskler oluşturur. Bu dumanlar tünel girişinden doğrudan salınırsa, yakındaki sakinlerin sağlığını tehdit eder. Şehir tünel girişlerinin inşası genellikle yerel sakinlerden protestolara ve çevrecilerden endişelere yol açar. Bu endişeleri gidermek ve halk sağlığı ve güvenliğini sağlamak için, Orta Kowloon Çevre Yolu, Yau Ma Tei, Ho Man Tin ve Kai Tak Geliştirme Bölgesi’nde bulunan üç büyük havalandırma kulesi inşa etmiştir. Her kule, tünel egzozundan atmosfere salınmadan önce kirleticileri verimli bir şekilde uzaklaştırmak için üç gelişmiş hava arıtma sistemi ile donatılmıştır.

Projenin katı çevresel tasarım hedeflerine ulaşmak için Hong Kong Karayolları Dairesi, tedarikçiler için küresel bir ihale düzenledi ve nihayetinde hava arıtma sisteminin özel tasarımı, teknoloji geliştirilmesi ve uygulanmasından sorumlu tedarikçi olarak Clean Tunnel Air International AS (CTA) şirketini seçti.

Bu ihtiyacı karşılamak için, CTA’nın hava arıtma sistemi, hava seyreltme ve doğal difüzyona dayanan geleneksel tünel havalandırma yöntemlerinden önemli ölçüde farklı olan “aktif arıtma” teknoloji yaklaşımını kullanmaktadır. Bu sistem, yüksek verimli elektrostatik filtreleme, zararlı gaz giderme ve otomatik temizleme teknolojilerini entegre eder ve gerçek zamanlı akıllı bir izleme sistemi ile donatılmıştır. Bu sistem, trafik akışındaki değişikliklere ve kirletici konsantrasyonlarındaki dalgalanmalara bağlı olarak çalışma parametrelerini dinamik olarak ayarlayarak, karmaşık kentsel ortamlarda ve yüksek trafikli senaryolarda sürekli ve istikrarlı çalışma sağlar. Sistemin tamamı, saniyede 2250 m³’e kadar, yani saatte 8,1 milyon m³’e eşdeğer hava hacmini işleyen dokuz hava arıtma istasyonundan oluşmakta ve bu da onu dünyanın en büyük hava arıtma sistemi yapmaktadır.

Pratik etkinlik açısından, bu sistemin uygulanması sadece tünel içindeki hava ortamını doğrudan optimize etmek ve yayaların ve araçların temas ettiği kirleticilerin konsantrasyonunu azaltmakla kalmaz, aynı zamanda egzoz gazının arıtılması yoluyla yere salınan arıtılmış havanın kirlilik seviyesini de düşürerek, trafik faaliyetlerinin çevredeki hava kirliliği üzerindeki etkisini azaltmaya yardımcı olur ve yüksek yoğunluklu kentsel alanlarda çevre yönetimine teknik destek sağlar.

CTA bu projeye beş yıl ayırarak genel sistem tasarımını, çok sayıda test turunu, teknik optimizasyonu ve nihai yerinde uygulamayı tamamladı. Şanghay, Hong Kong, Norveç ve dünyanın diğer bölgelerinden gelen ekip üyeleri, projeyi zamanında ve yüksek standartlarda tamamlamak için gece gündüz çalıştı. Hava arıtma sisteminin tasarım ve teknik güvenilirliğini sağlamak için CTA, Şanghay fabrikasında, değişen sıcaklık ve nem koşullarında kirletici arıtma verimliliğini test edebilen 100.000 m³/saat kapasiteli bir fiziksel test platformu kurdu. Ekip, kapsamlı test ve doğrulama işlemlerinden sonra, ilk denemede başarılı bir kurulum testi sağlamak için Hong Kong sahasında gerçek kurulum çalışmalarına başladı.

Genel Müdür Johan Gjengstø şunları söyledi: “Merkezi Kowloon Çevre Yolu sadece önemli bir ulaşım projesi değil, aynı zamanda çok önemli bir çevre projesidir. Tünel arıtma ekibimiz, büyük tüneller için güvenilir, verimli ve yüksek kaliteli bir hava arıtma sistemi oluşturmak için beş yılını harcadı. Ayrıca sistemin güvenilir ve istikrarlı çalışmasını sağlamak için işletme, bakım ve kalite güvence hizmetleri de sunacağız.”

Tünel hava arıtma sisteminin önemli çevresel ve sosyal faydalar sağlaması bekleniyor. Tünelin içinde ve çevresinde hava kalitesinin iyileştirilmesi, özellikle yoğun nüfuslu Kowloon kentsel bölgesinde hava kirliliğine bağlı sağlık risklerinin azaltılmasına yardımcı olacak ve bu da bölge sakinleri ve yolcular için büyük önem taşıyacaktır. Şehir planlamacıları ve çevre uzmanları, projenin modern altyapının seyahat verimliliğini nasıl artırabileceğini ve aynı zamanda ekolojik çevre ve halk sağlığı sorumluluklarını nasıl dikkate alabileceğini gösterdiğine inanıyor.

Norveç merkezli Clean Tunnel Air International AS (CTA), 1989 yılında kurulmuş olup, dünya çapında çok sayıda tünel hava arıtma sistemi uygulayarak tünellerdeki hava kalitesini iyileştirmeye odaklanmaktadır. 2020 yılında AirQuality Group ile birleşen CTA, teknoloji ve pazar entegrasyonu yoluyla küresel ulaşım altyapısı ve büyük ölçekli kentsel çevre koruma projeleri için özelleştirilmiş çözümler sunmaktadır.