Yaşanan tüm küresel zorluklara karşın Türkiye, 2023 yılındaki performansıyla bu yıl “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde 43 firma ile yer aldı. Böylece Türkiye, firma sayısına göre dünya ikinciliğini korudu. Listede 81 firmayla birinci yine Çin olurken, üçüncü sırada 38 firma ile ABD bulunuyor. Türkiye’nin küresel inşaat pazarından aldığı pay ise yüzde %3,7 oldu.

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı M. Erdal Eren, “Sorunlara rağmen yılmadan çalışmaya devam eden değerli meslektaşlarım ve sektöre emek veren her bir çalışanımızın özverisi ile devler ligindeki yerimizi korumayı başardık. Savaşa rağmen Rusya, 2023 yılında da en büyük en büyük pazarımız olmayı sürdürdü. Öte yandan Ukrayna’nın savaş sonrasında yeniden inşasında yerimizi almak için tüm çalışmalarımız sürüyor. Ayrıca Suudi Arabistan, Irak, Cezayir, Polonya, Romanya, Sahra Altı Afrika ülkeleri gibi pazarlarda faaliyetlerimizi her geçen gün artırıyoruz. 2024 yılında iş yaptığımız ülkeler arasına Portekiz’i de dahil ederek, ülke sayısını 137’e yükselttik.” dedi.

Dünya çapında referans alınan inşaat sektörü dergisi ENR’ın (Engineering News Record), her yıl müteahhitlerin bir önceki yılda ülkeleri dışındaki faaliyetlerinden elde ettikleri gelirleri esas alarak yayımladığı “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi” açıklandı. Türkiye, 43 firma ile listede ikinci sıradaki yerini bu yıl da korudu.

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), 2024 yılı “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi”nin Türkiye sonuçlarını duyurdu. Buna göre ENR, listenin yer aldığı “Müteahhitler Daha Yüksek Riskleri Dengeliyor” başlıklı bülteninde, küresel inşaat pazarında en büyük 250 uluslararası firmanın üstlendiği toplam proje değerinin 2023 yılında 2015 yılından bu yana en yüksek değeri alarak 499,7 milyar ABD Doları seviyesine çıktığını kaydetti. Bültende küresel enflasyon, bölgesel çatışmaların giderek yoğunlaşan etkileri, tedarik zincirindeki sorunlar ve maliyet artışları nedeniyle projelerin, uygulama aşamasına geçme ile ertelenme arasında ince bir çizgide durduğu vurgulanırken, riskleri azaltmak ve operasyonları çeşitlendirmek için müteahhitlerin önemli pazarlarda ülkelerin yatırımlarını destekleyerek proaktif adımlar attığı belirtildi.

En Büyük İlk 50 Arasında 1 Türk Firması Yer Aldı

Geçen yıl olduğu gibi ilk 100 firma arasına 6 Türk firması girmeyi başardı. Bir Türk firması da ilk 50 arasında yer buldu.

“Zorluklar başarımızın önünde bir engel değil”

TMB Başkanı M. Erdal Eren ise şu değerlendirmelerde bulundu: “Müteahhitlerimiz, Cumhuriyetimizin 100. yaşını kutladığımız 2023 yılında yurt dışında 136 ülkede, 12 bini aşkın proje ile 500 milyar eşiğini aşarak bizlere büyük bir gurur ve sevinç yaşattılar. Bugün, bu başarının uluslararası arenada tezahürü ile bir kez daha kıvanç duyduk. Bilindiği üzere inşaat, dünyada rekabetin en çetin yaşandığı sektörlerin başında yer almaktadır. Öte yandan pandemi sonrası yaşanan küresel ekonomik krizin etkileri, tedarik zincirindeki sorunlar, bölgesel gerginlikler ve savaşlar nedeni ile inşaat sektörü olarak zor zamanlar geçirdik. Ancak tüm bu sorunlara rağmen yılmadan çalışmaya devam eden değerli meslektaşlarım ve sektöre emek veren her bir çalışanımızın özverisi ile devler ligindeki yerimizi korumayı başardık. Savaşa rağmen Rusya, 2023 yılında da en büyük en büyük pazarımız olmayı sürdürdü. Öte yandan Ukrayna’nın savaş sonrasında yeniden inşasında yerimizi almak için tüm çalışmalarımız sürüyor. Ayrıca Suudi Arabistan, Irak, Cezayir, Polonya, Romanya, Sahra Altı Afrika ülkeleri gibi pazarlarda faaliyetlerimizi her geçen gün artırıyoruz. 2024 yılında iş yaptığımız ülkeler arasına Portekiz’i de dahil ederek, ülke sayısını 137’e yükselttik.

Bugün bir kez daha anladık ki, zorluklar başarımızın önünde bir engel değil. Her şartta, girişimci gücüyle ENR Dergisi’nin ‘Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi’ne girmeyi başaran 43 müteahhitlik firmamızı yürekten kutluyorum.” dedi.

Yurt Dışı Müteahhitlik Hizmetleri Ödül Töreni

Türk müteahhitlik ve müşavirlik sektörünü tüm dünyada başarıyla temsil eden firmalar Türkiye Müteahhitler Birliği tarafından düzenlenen törenle ödüllendirildi. Tüm dünyada yakından takip edilen Engineering News Record (ENR) Dergisi’nin 2024 yılına ait “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde yer alan 43 Türk müteahhitlik firması ile “Dünyanın En Büyük 225 Uluslararası Teknik Müşaviri” listesinde yer alan 7 Türk teknik müşavirlik firması için düzenlenen törende, şirket yetkilileri ödüllerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden aldı.

Ödül töreninde konuşan TMB Başkanı M. Erdal Eren, Türk müteahhitlerin yurt dışı hedeflerini gerçekleştirmeleri için yurt dışında teminat mektuplarının kabulü, Türkiye’de ise tamamlanma oranı yüzde 75’in altında olan projeler için tasfiye hakkı getirilmesi konularında Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan destek istedi.

Dünya standartlarında iş yapma kabiliyetleri ile dünyada 137 ülkede ülkemizi temsil eden Türk müteahhitler, Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) tarafından ödüllendirildi. Dünya çapında referans alınan inşaat sektörü dergisi ENR’ın 2024 yılına ait “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde yer alan 43 Türk müteahhitlik firması ile “Dünyanın En Büyük 225 Uluslararası Teknik Müşaviri” listesinde yer alan 7 Türk teknik müşavirlik firması için düzenlenen törende, şirket temsilcileri ödüllerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden aldı. Törene Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan, Bakan Yardımcıları, milletvekilleri, büyükelçiler ve yabancı misyon temsilcileri, bürokratlar, meslek kuruluşlarından, özel sektörden ve STK’lardan üst düzey yetkililer katıldı.

‘Afet odaklı kentsel dönüşüm için göreve hazırız’

Ödül töreninde konuşan TMB Başkanı M. Erdal Eren, “Geçtiğimiz yıl sektörümüz için de küresel düzeyde zor bir yıl oldu. 2023 yılında küresel ekonomik krizin yansımaları, jeopolitik gerginlikler ve bölgemizdeki savaşların etkileri devam ederken ülkemizde meydana gelen “Yüzyılın Felaketi” depremler ile yüreklerimiz yandı. 6 Şubat depremlerinin ilk anlarından itibaren yurt içindeki tüm gücümüzü deprem bölgesinin yeniden ayağa kaldırılması için seferber ettik. Bakanlıklarımız ve ilgili devlet kurumları öncülüğünde bölgedeki tüm konutları ve altyapıyı yeniden inşa ediyor, yaralarımızı birlikte sarıyoruz. Bu noktada aynı acıların bir daha yaşanmaması için ülkemiz genelinde olası depremlere karşı afet odaklı kentsel dönüşüm için de ilgili bakanlıklarımız ve yerel yönetimlerle birlikte üstümüze düşen görevler için hazır olduğumuzu belirtmek istiyorum.” dedi. 

‘Yurt dışında sadece müteahhit olarak değil, yatırımcı ve işletmeci olarak da rol almaktayız’

Yurt içinde “ekonominin lokomotifi”, yurt dışında ise “dünyayı inşa eden” olmak ve Türk müteahhitliğini bir marka haline getirmek için çalıştıklarını anlatan TMB Başkanı Eren, “1972 yılında başladığımız yurt dışı faaliyetimizde 2000’li yıllarda büyük bir atılım gerçekleştirdik ve hemen hemen her ülkede geleceğe köklü bir miras bıraktık. Her bir başarı ülkemizin gelişiminde ve bir marka haline gelmesinde birer tuğla niteliği taşımaktadır. Dünyanın her köşesinde, tam 137 ülkede otoyollar, köprüler, barajlar, raylı sistemler, havalimanları, hastaneler, oteller, konutlar, endüstriyel tesisler gibi çok çeşitli alt ve üst yapı projesini yüksek kalitede, uygun maliyetlerle ve öngörülen sürelerde hayata geçirdik. Sayın Cumhurbaşkanımızın öncülüğünde yurt dışında artık sadece müteahhit olarak değil, yatırımcı ve işletmeci olarak da rol almaktayız” diyerek sözlerine devam etti.

Hedefler İçin 2 Destek Talebi

Yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinde hedeflere ulaşabilmek için Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan destek talebinde bulunan TMB Başkanı Eren, “Sektörümüz açısından son derece önemli ve öncelikli konu Türk bankalarının teminat mektuplarının faaliyette bulunduğumuz ülkeler tarafından doğrudan kabul edilmemesidir. Teminat mektuplarının kontr-garantisi için ödemek zorunda kaldığımız yüksek komisyon tutarları maliyetlerimizi artırmakta ve rekabet gücümüzü olumsuz yönde etkilemektedir. Bu bağlamda, Türk bankaları tarafından verilen teminat mektuplarının faaliyette bulunduğumuz ülkelerde doğrudan kabulünün sağlanması için Hazine ve Maliye Bakanlığı, BDDK, Bankalar Birliği, Eximbank ve ilgili diğer kuruluşların iş yaptığımız ülke makamlarına uluslararası standarttaki bankacılık sektörümüzü ve denetim standartlarımızı anlatmalarının faydalı olacağını düşünüyoruz. Bunun yanı sıra Libya, Suudi Arabistan, Türk Cumhuriyetleri ve Irak gibi çok yakın temasta olduğunuz ülkelerin en üst düzey yöneticileri ile yapacağınız siyasi görüşmelerde konunun tarafınızdan gündem maddesi yapılması kesinlikle daha etkili olacaktır. Sektörümüz açısından diğer önemli bir sorun ise uygulanmakta olan Ekonomik Program ile Kamuda Tasarruf Tedbirleri çerçevesinde deprem bölgesi dışında programa yeni proje alınmaması; devam eden kamu altyapı projelerinde ise ilerleme oranı %75’in altındaki projelere cüzi miktarda ödenek ayrılması veya ödenek verilmeyerek askıya alınmasının kararlaştırılmış olmasıdır. Kamu yatırımlarında önceliklendirme yapılması; bütçe imkanlarının kısa sürede tamamlanacak projelere tahsisini öngören bu kararı tamamen doğru buluyoruz. Ancak ilerleme oranı %75’in altında olduğu için ödenek verilmeyerek yavaşlatılan veya tümden durdurulan projelerin teminat mektubu, sabit personel ve iş yapmadan açık tutulan şantiye giderleri gibi masraflarının belirsiz bir süre için müteahhide yüklenmesi adil değildir. Bu durumdaki işlerin müteahhitlerine şartsız tasfiye hakkı verilerek değişik büyüklükteki yüzlerce müteahhidin batmasını önlemek konusunda gereğinin yapılması gerektiğini düşünüyoruz.” açıklamalarında bulundu.

Pazar Payı ve Çeşitliliği Artırmak İçin Görüşmeler Sürüyor

Türk müteahhitleri olarak sahip olunan deneyim ve bilgi ile uluslararası pazarda paylarını her geçen gün artırmak için çaba gösterdiklerini belirten Başkan Eren, “2023 yılında da savaş şartlarına rağmen Rusya hala lider pazarımız olmaya devam etmiştir. Vizyon 2030 programı kapsamında hareketlenen Suudi Arabistan ile Kalkınma Yolu projesinin yanı sıra birçok büyük altyapı projesi bulunan Irak çok yakından takip ettiğimiz yeni hedef ülkelerimiz. Ağustos ayında siyasi istikrarsızlık sürecinde uzak kaldığımız Pakistan’a Ticaret Bakanımız başkanlığında yaptığımız ziyarette bizzat Başbakan Sayın Şahbaz Şerif tarafından yeni atılım döneminde başlayacak altyapı projeleri için davet edildik. Ticaret Bakanlığımız ile birlikte başta bu ülkeler olmak üzere ülkelerindeki inşaat projelerinde firmalarımızı görmek isteyen birçok ülkeden konuk bakanlar ve heyetlerle ülkemizde veya gelişmeleri yerinde görüşmek için o ülkelere giderek temaslarımızı sürdürüyoruz. Bu yıl sonuna kadar Irak, Suudi Arabistan, Özbekistan ve Nijer’e Ticaret Bakanlığımız ile birlikte müteahhitlik heyeti ziyaretleri yapmayı planlıyoruz. Büyük üzüntü duyduğumuz savaşın sona ermesi ile birlikte Ukrayna’nın yeniden inşası sürecinde yer almak için temaslarımız da kesintisiz devam ediyor. Japonya, İngiltere, İsviçre, Finlandiya, Avusturya ve Macaristan gibi birçok ülke ile projeleri için finansman ihtiyacı olan Ukrayna, Endonezya, Özbekistan gibi ülkeler ve Sahra Altı Afrika bölgesindeki projeler için Eximbankımızla birlikte işbirliği anlaşmaları yaparak çözümler oluşturmaya çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı M. Erdal Eren, Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği’nin (GYODER) 5 Haziran 2024’te düzenlediği etkinliğe katıldı ve konuşmasının bir kısmında özetle şunu söyledi:

Şantiyelerde çalıştıracak usta, işçi, operatör bulunamadığını ve artık Vietnam’dan ve Filipinler’den işçi getirmeye başlandığını belirtti.

Gazeteciler ve haber kanalları TMB Başkanı’nın gerçekleştirdiği bu konuşmayı sadece nötr haber olarak duyurdu. Yani herhangi bir sorgulama veya araştırma gerçekleştirilmedi.

TMB ciddi bir kurum olarak faaliyet göstermekte ve Yönetim Kurulu’ndan Yüksek Danışma Kurulu’na kadar çok yetenekli iş adamlarını bünyesinde barındırıyor. Dolayısıyla TMB Başkanı M. Erdal Eren’in bu söylemini sorgulamak gerekir.

Bir Çin restoranına gidip “Siz Vietnam’ın neresindensiniz?” diye soracak kadar iyi tanıdığım bu bölge insanlarını hem biraz inceleyelim hem de Vietnam ve Filipinler’den ülkemize geldiği söylenen bu işçilerin olası etkilerini sorgulayalım.

Türkiye Müteahhitler Birliği’ne bu konuyla alakalı mesaj yazdım. Henüz herhangi bir geri dönüş gerçekleşmedi. Konuyu cevaplamasalar bile olayı doğal karşılamak gerekir. Ancak nezaket gereği cevaplanması gerektiğini düşünüyorum. Nitekim daha önce mesajıma yanıt verdikleri gibi.

Normal koşullarda Türk inşaat firmaları yurtdışı şantiyelerinde bulundukları ülkenin haricinde Bangladeş, Filipinler, Pakistan, Hindistan gibi ülkelerden işçi getirterek çalıştırırlar ve bu çok doğal bir şey. Ancak bu getirilen işçilerde nitelikli personel sayısı yok denecek kadar azdır.

İster istemez konusu geçen bu vasıflı inşaat işçilerinin nasıl bulunarak ülkemize getirildiğini merak ediyoruz.

Vietnam’da stratejik bir ihale üstlenmiş bir firma personel ilanı veriyor ve yüksek ücret önermesine rağmen nitelikli personel bulamadığını Ocak 2024’te gördük.

Bu haber üzerine firmanın yönetim kurulu üyelerinden birisine doğrudan yazarak, nitelikli Vietnam vatandaşı personeli, sorunsuz bir biçimde hangi ülkelerde nasıl bulacaklarını nokta atışlı belirtmiştim.

Filipinler’de ise havalimanı ihalesine iki Türk inşaat firması katıldı ve Filipinler’deki bazı kişilerle görüşerek sonucunu ilgiyle beklemekteyim. Onlarla konuştuğumuz konulardan birisi ise, ülkedeki nitelikli personel sayısı ve çalışma yöntemleri.

Şimdi Filipinler ve Vietnam’dan getirildiği söylenen bu işçileri daha iyi anlamak için bazı örnekler verelim:

• 7-8 ay önce Tayland’da ilk 10 iş kazası nedenlerinden birinin operatörlerin iş makinalarıyla çalışma arkadaşlarına şaka yapması sonucu gerçekleştiğini söylemiştim. Bu durumun aynısı Laos ve Vietnam’da da geçerli.
• Komünizm zamanında Bulgaristan’a bilinen en az 50.000 Vietnamlı getirildi. Komünizm sonrası aradan onlarca yıl geçmesine rağmen, çoğu anavatanlarına geri döndüler. Konu çok ayrıntılı olduğundan dolayı sadece vurgulamakla yetinmekteyim. Ancak bunun yaşam tarzı ve yemek kültürüyle önemli ölçüde ilgisi olduğu bilinmelidir.
• Filipinler ve Vietnam kültüründe yetişmiş kişilerin, insanlara davranma biçimleri hemen hemen benzer özellikler taşır.
• İnşaat işlerinde çalışanların sıvacılık, tuğla örme, kalıp çakma, demir işleri ve birçok teknik konuyla beraber kültürel algıyı da birleştirirsek, ülkemize entegre olmaları zaman alacaktır.
• Bazıları hava karardıktan sonra temizlik işi asla yapmaz. Bunu uğursuzluk olarak algılarlar. Biz ise onları pis ve tembel olarak algılayacağız.
• Vs…

Bina inşa etme yöntemleri çok farklı olan ve hatta bazı iş makinaları dahi çok farklıyken, nitelikli personel statüsünde değerlendirilmesi son derece düşündürücü.

Bütün bu açıklamalardan sonra ülkemize geldiği söylenen Vietnamlı ve Filipinli işçileri sorgulamaya hazır olduğumuzu düşünüyorum.

Ayrıca hem yurtiçi hem de yurtdışı inşaat bilgimizi ve şantiyelerimizin çalışma yöntemlerini dikkate alarak bu konuyu sorgulayacağız.

• TMB gibi ciddi bir kurumun Başkanı M. Erdal Eren ithal işçilerin getirildiğinden söz etti. Ancak sayı belirtmedi. Kaba taslak da olsa gelen ve gelecek işçilerin sayısı nedir?
• Daha da önemlisi Vietnamlı ve Filipinli işçiler hangi konumdaki inşaat firmalarında çalışmak için ülkemize geliyorlar?
• Tamamen özel inşaatlarda, yani konut inşaatlarında çalışmak için mi geliyorlar? Yoksa, devlete iş yapan inşaat firmalarının şantiyelerinde mi çalışmaya geliyorlar?

Eğer devletin açtığı ihalelere iş yapan inşaat firmalarının şantiyelerinde çalışıyorlar ise, bu ithal işçiler; devlet ile yapılan idari hakedişlerde parasal olarak nasıl hesaplandığının bilinmesi gerekir.

Özellikle yurtdışındaki şantiyelerde alışık olduğumuz devlet ihalelerinde; bir yanda yapılan işe para ödenirken diğer yandan da çalıştırılan işçilerin sayısı üzerinden hakedişe yansıyacak ayrı bir ödemenin hesaplandığı bilinen bir gerçekliktir.

Örneğin; “bugün havalar çok sıcak veya çok soğuk ve işçiler çalışamadı” denilerek haklı olarak idari hakedişe yansıyan kalemler bulunmaktadır.

Bu konuda özellikle ülke belirtmek istemiyorum. Sırf bu sebepten dolayı bazı inşaat firmalarıyla birçok kişinin o ülkeye getirilmesi ve birçok personel sirkülasyonu olmasının ana nedenlerinde birini bu oluşturmuştur.

Vietnam ve Filipinler’den gelen işçilere ödenecek ücretler ve onların maliyetleri belli. Ama diğer yandan da Türk vatandaşlarının maliyetleri ortada.

Peki ya! Gelen bu ithal işçilerin sosyal güvencesi var mı? Çünkü bu tarz halkların yurtdışı şantiyelerde çalışma koşullarına birçoğumuz son derece vakıfız.

Arap Yarımadası ve Mezopotamya’nın yanı sıra, Kuzey Afrika’da birçok örnekleri bulunur. 2022 Dünya Kupası hazırlıkları için Katar’da Avrupalı inşaat firmalarının şantiyelerinde iş kazalarında ölen işçilerin çoğunluğu bu ülkelere aittir.

Türkiye hiçbir zaman Çin gibi acımasız politikalar yürütmez!

Birkaç ay önce tüm Afrika’da resmi olarak 85.000 civarı Çin vatandaşı olduğunu belirtmiştik. Ama kayıt dışı Çin vatandaşları ise, çok daha fazla ve bu kayıt dışı nedeniyle Çinlilerin bulunduğu birçok Afrika ülkesinde ciddi sorunlar yaşanmaktadır.

Ülkemizde çalıştırıldığı söylenen bu ithal işçiler ile ileride böyle bir sorunla karşılaşılmayacağımızı kim garanti edebilir?

TMB Başkanı bu söylemi gerçekleştirirken bir yandan da yurtdışında üstlenilen taahhüt projelerine vasıflı işçi bulunamadığından söz etmektedir.

■ Ancak bu konuda Başkan’ın kendisini eleştirmek durumundayım. Çünkü yurtdışı şantiyelerinde çalıştırılan Türk işçilerde henüz belirgin bir sorun ortaya çıkmadı. Ustaların yaş ortalamaları dikkate alındığında 15-20 yıl sonra bu sorun başlayacaktır.

Türk inşaat firmalarının yurtdışı şantiyelerinde yerel çalışanları USTA olarak eğitme konusunda ilgisiz olmaları nedeniyle, Türkiye’den sürekli nitelikli kişiler yurtdışı şantiyelerinde görevlendirilmektedirler. Eğer açık var ise açığın gerçek nedeni budur.

■ Size çok can alıcı bir örnek vereceğim!

Nijerya, nitelikli kaynakçı olmadığı için yılda 10 milyar dolar para kaybediyor. Afrika’da Türk firmalarda sertifika almış birçok kaynakçı, eğitmen olarak Nijerya’ya gitti. Nitekim bu konuyu 15 Mart 2024’te sizlerle paylaştım.

Türkiye Müteahhitler Birliği yurtdışında takdir edilecek faaliyetler yürütmekte. Ancak yurtdışı müteahhit firmalarımız sosyoloji ve antropolojiyi uygulamakla hiç ilgilenmiyor.

Filipinler ve Vietnam’dan geldiği söylenen bu vasıflı işçilerin, her şeyden önemlisi sosyal bilimler açısında değerlendirilmesi gerekir.

Yazar Vedat ÖZKAN‘ın Önceki Yazıları

Masonluk: İstanbul’daki Afrikalı Kardeşler Okumak İçin

İdeal Şantiye Kadrosu Okumak İçin

Brezilya’nın Afrika’daki Varlığı Okumak İçin

Angola’nın Çin Ziyareti ve Türkiye Angola’yı Neden Önemsemeli? Okumak İçin

Toplumsal Ayaklanmalarda Şantiye İşçisinin Oynayacağı Rol ve Etki Okumak İçin

Şantiyelerde İş Bulmak!… Okumak İçin

Şantiyelerde Etik & Ahlâk Okumak İçin

Şantiyelerde Din, Irk ve Cinsellik Okumak İçin

Şantiye Patolojisi Okumak İçin

Şantiyecinin El Kitabı Okumak İçin

Türkiye’nin Yurtdışı İnşaat Politikaları Okumak İçin

İdeal Şantiye Yönetimi Okumak İçin

Gerçek Yaşamdan Alıntı: İki Mühendisin Hikâyesi Okumak İçin

Şantiye İşçisi Okumak İçin

Şantiye Odaklı İnsan Kaynakları ve Liyakati Savunmanın Gereksizliği Üzerine Düşünceler Okumak İçin

İnsan Davranışlarının Şantiyelerde Keşfi Okumak İçin

İnşaatın İşverenini Bir de Böyle Değerlendirelim! Okumak İçin