Türk müteahhitlik ve müşavirlik sektörünü tüm dünyada başarıyla temsil eden firmalar Türkiye Müteahhitler Birliği tarafından düzenlenen törenle ödüllendirildi. Tüm dünyada yakından takip edilen Engineering News Record (ENR) Dergisi’nin 2025 yılına ait “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde yer alan 45 Türk müteahhitlik firması ile “Dünyanın En Büyük 225 Uluslararası Teknik Müşaviri” listesinde yer alan 8 Türk teknik müşavirlik firması için düzenlenen törende, şirket yetkilileri ödüllerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden aldı.

YouTube kanalımızı takibe alın…

https://www.youtube.com/@insaattedarikdergisi

Ödül töreninde konuşan TMB Başkanı M. Erdal Eren, ödenek ayrılmayan ya da düşük ödenekler ile devam eden projelerde tasfiye hakkı getirilmesi ve Kamu İhale Kanunu’nda uluslararası normlara göre hazırlanan yasa taslağının yasama gündemine alınması gerektiğini belirtti. Eren, 17–18 Haziran 2026 tarihlerinde Ankara’da düzenleyecekleri “İnşaat Zirvesi Türkiye 2026” etkinliği ile sektörün tüm paydaşlarının bir araya geleceğini söyledi.

Dünya standartlarında iş yapma kabiliyetleri ile dünyada 138 ülkede ülkemizi temsil eden Türk müteahhitler, toplamda 552 milyar doları aşan yaklaşık 13 bin projeye imza attılar. Dünyada Türk müteahhitlerini temsil eden önde gelen şirketler Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) tarafından ödüllendirildi. Dünya çapında referans alınan inşaat sektörü dergisi ENR’ın 2025 yılına ait “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde yer alan 45 Türk müteahhitlik firması ile “Dünyanın En Büyük 225 Uluslararası Teknik Müşaviri” listesinde yer alan 8 Türk teknik müşavirlik firması için düzenlenen törende, şirket temsilcileri ödüllerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden aldı. Törene Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez, Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Gençlik ve Spor Bakanı Dr. Osman Aşkın Bak ile Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan, Ankara Valisi Vasip Şahin, Bakan Yardımcıları, milletvekilleri, büyükelçiler ve yabancı misyon temsilcileri, bürokratlar, meslek kuruluşlarından, özel sektörden ve STK’lardan üst düzey yetkililer katıldı.

‘Güçlü kriz yönetimimizle faaliyetlerimizi başarıyla sürdürüyoruz’

Ödül töreninde konuşan TMB Başkanı M. Erdal Eren, 2025 yılının küresel jeopolitik risklerin arttığı, devam eden savaşlara yenilerinin eklendiği, finansman koşullarının sıkılaştığı ve belirsizliğin kalıcı hale geldiği zorlu bir yıl olduğunu kaydetti. Devam eden Rusya-Ukrayna savaşı nedeni ile yurt dışında şimdiye kadar Türk müteahhitlerin en büyük pazarımız olan Rusya’da yeni projelerin durma noktasına geldiğini aktaran Eren, “Ukrayna’da ise firmalarımız savaş koşullarına rağmen çok kısıtlı da olsa acil bazı inşaatları sürdürüyorlar. Bu savaşın Sayın Cumhurbaşkanımızın da çok önemli çabaları ile sona ermesini; hem Rusya’daki yeni projelerin başlamasını, hem de hazır olduğumuz Ukrayna’nın yeniden inşa sürecinin biran önce hayata geçmesini temenni ediyoruz. Suriye’de siyasi ve ekonomik istikrarın tesis edilmesini, Gazze’de yaşanan büyük insanlık dramının kesin şekilde sona ermesini diliyoruz. Yakın çevremizdeki tüm bu jeopolitik olumsuz koşullara rağmen Türk inşaat sektörü olarak tecrübemiz ve güçlü kriz yönetimi refleksimiz sayesinde hem yurt içinde, hem de yurt dışında faaliyetlerimizi başarı ile sürdürmeye devam ediyoruz” dedi.

“Kamu İhale Kanunu yasama gündemine alınmalı”

Türk müteahhitlerin 1972 yılından bu yana 138 ülkede üstlendiği projelerin toplam tutarının 550 milyar doları aştığını kaydeden TMB Başkanı Eren, “ENR Dergisi’nin 2025 yılında açıkladığı “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde 45 firmayla dünya ikinciliğimizi korumamız, bu başarının en somut göstergesidir. Dünyanın dört bir yanında kurduğumuz şantiyelerde bayrağımızı dalgalandırmakla kalmıyor; üstlendiğimiz her projede Türk inşaat malzemelerinin kalitesini, müşavirlerimizin ve mühendislerimizin yetkinliğini de ortaya koyuyoruz. Bu vesileyle, yurt dışı başarımızda “öncü kuvvet” rolü üstlenen teknik müşavirlik firmalarımızın katkılarını özellikle vurgulamak isterim. Sektörümüzün çok büyük bir kısmı ağırlıklı olarak ülkemizin altyapı projelerinde hizmet veriyorlar. Öncelikle vurgulamak isterim ki mevcut koşullarda uygulanmakta olan Ekonomik Programa güvenimiz ve desteğimiz tamdır. 2024 yılında uygulanmaya başlamış olan kamuda tasarruf tedbirleri çerçevesinde ilerleme oranı düşük projelerin yavaşlatılması veya durdurulması; ödeneklerin bitme aşamasına gelmiş projelere ayrılması uygulamasını da tamamen destekliyoruz. Ancak, hiç iş yapamayan veya yılda sadece 1-2 ay çalışabilecek ödenek ayrılan şantiyelerin açık tutulması müteahhitlerimizi çok zorlayan maliyetlerle karşı karşıya bırakmış durumda. Bu nedenle ilerleme oranı az olan, durdurulan veya çok az ödenek ayrılan işlerin müteahhitlerine tasfiye hakkı tanınması hususunu takdir ve tensiplerinize arz ediyorum. 2023 yılı Eylül ayında 2024-2026 Orta Vadeli Programı’nı bizzat açıklamış ve Kamu İhale Mevzuatının uluslararası normlara uyumlu şekilde güncelleneceğini belirtmiştiniz. Bunun üzerine Kamu İhale Kurumu hemen bir çalışma başlatmış; biz ve diğer ilgili örgütlerle yatırımcı kamu kuruluşlarının da görüşlerini alarak mevcut yasanın sorunlarını düzelterek uluslararası normlara uygun hale gelmesini sağlayacak yasa taslağını hazırlamıştı. Her fırsatta vurguladığımız ekonomide güven ve istikrarın tesis edilmesi hedefleri doğrultusunda söz konusu kanun taslağının yasama gündemine alınması hususunu da takdir ve talimatlarınıza arz ediyorum.”

Sektörün En Önemli Zirvesi Ankara’da Düzenlenecek

TMB Başkanı Erdal Eren, 2026 yılına ilişkin en önemli başlıklarından birinin düzenleyecekleri etkinlik olacağını kaydederek, Türkiye Müteahhitler Birliği olarak, 17-18 Haziran 2026 tarihlerinde Ankara’da “İnşaat Zirvesi Türkiye 2026” etkinliğinin ilkini düzenleyeceklerini belirtti. Bu uluslararası zirvenin başta Ticaret Bakanlığı olmak üzere ilgili bakanlıkların destekleriyle gerçekleştirileceğini kaydeden Eren, “Zirve ile küresel inşaat sektörünün; müşavirinden müteahhidine, akademisyenlerden kamu otoritelerine, malzeme ve makine sanayicilerine kadar tüm paydaşlarını Ankara’da buluşturmayı hedefliyoruz” diye konuştu.

Listeye giren Türk müteahhitleri ve sıralamaları

Yaşanan tüm küresel zorluklara karşın Türkiye, 2023 yılındaki performansıyla bu yıl “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde 43 firma ile yer aldı. Böylece Türkiye, firma sayısına göre dünya ikinciliğini korudu. Listede 81 firmayla birinci yine Çin olurken, üçüncü sırada 38 firma ile ABD bulunuyor. Türkiye’nin küresel inşaat pazarından aldığı pay ise yüzde %3,7 oldu.

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı M. Erdal Eren, “Sorunlara rağmen yılmadan çalışmaya devam eden değerli meslektaşlarım ve sektöre emek veren her bir çalışanımızın özverisi ile devler ligindeki yerimizi korumayı başardık. Savaşa rağmen Rusya, 2023 yılında da en büyük en büyük pazarımız olmayı sürdürdü. Öte yandan Ukrayna’nın savaş sonrasında yeniden inşasında yerimizi almak için tüm çalışmalarımız sürüyor. Ayrıca Suudi Arabistan, Irak, Cezayir, Polonya, Romanya, Sahra Altı Afrika ülkeleri gibi pazarlarda faaliyetlerimizi her geçen gün artırıyoruz. 2024 yılında iş yaptığımız ülkeler arasına Portekiz’i de dahil ederek, ülke sayısını 137’e yükselttik.” dedi.

Dünya çapında referans alınan inşaat sektörü dergisi ENR’ın (Engineering News Record), her yıl müteahhitlerin bir önceki yılda ülkeleri dışındaki faaliyetlerinden elde ettikleri gelirleri esas alarak yayımladığı “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi” açıklandı. Türkiye, 43 firma ile listede ikinci sıradaki yerini bu yıl da korudu.

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), 2024 yılı “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi”nin Türkiye sonuçlarını duyurdu. Buna göre ENR, listenin yer aldığı “Müteahhitler Daha Yüksek Riskleri Dengeliyor” başlıklı bülteninde, küresel inşaat pazarında en büyük 250 uluslararası firmanın üstlendiği toplam proje değerinin 2023 yılında 2015 yılından bu yana en yüksek değeri alarak 499,7 milyar ABD Doları seviyesine çıktığını kaydetti. Bültende küresel enflasyon, bölgesel çatışmaların giderek yoğunlaşan etkileri, tedarik zincirindeki sorunlar ve maliyet artışları nedeniyle projelerin, uygulama aşamasına geçme ile ertelenme arasında ince bir çizgide durduğu vurgulanırken, riskleri azaltmak ve operasyonları çeşitlendirmek için müteahhitlerin önemli pazarlarda ülkelerin yatırımlarını destekleyerek proaktif adımlar attığı belirtildi.

En Büyük İlk 50 Arasında 1 Türk Firması Yer Aldı

Geçen yıl olduğu gibi ilk 100 firma arasına 6 Türk firması girmeyi başardı. Bir Türk firması da ilk 50 arasında yer buldu.

“Zorluklar başarımızın önünde bir engel değil”

TMB Başkanı M. Erdal Eren ise şu değerlendirmelerde bulundu: “Müteahhitlerimiz, Cumhuriyetimizin 100. yaşını kutladığımız 2023 yılında yurt dışında 136 ülkede, 12 bini aşkın proje ile 500 milyar eşiğini aşarak bizlere büyük bir gurur ve sevinç yaşattılar. Bugün, bu başarının uluslararası arenada tezahürü ile bir kez daha kıvanç duyduk. Bilindiği üzere inşaat, dünyada rekabetin en çetin yaşandığı sektörlerin başında yer almaktadır. Öte yandan pandemi sonrası yaşanan küresel ekonomik krizin etkileri, tedarik zincirindeki sorunlar, bölgesel gerginlikler ve savaşlar nedeni ile inşaat sektörü olarak zor zamanlar geçirdik. Ancak tüm bu sorunlara rağmen yılmadan çalışmaya devam eden değerli meslektaşlarım ve sektöre emek veren her bir çalışanımızın özverisi ile devler ligindeki yerimizi korumayı başardık. Savaşa rağmen Rusya, 2023 yılında da en büyük en büyük pazarımız olmayı sürdürdü. Öte yandan Ukrayna’nın savaş sonrasında yeniden inşasında yerimizi almak için tüm çalışmalarımız sürüyor. Ayrıca Suudi Arabistan, Irak, Cezayir, Polonya, Romanya, Sahra Altı Afrika ülkeleri gibi pazarlarda faaliyetlerimizi her geçen gün artırıyoruz. 2024 yılında iş yaptığımız ülkeler arasına Portekiz’i de dahil ederek, ülke sayısını 137’e yükselttik.

Bugün bir kez daha anladık ki, zorluklar başarımızın önünde bir engel değil. Her şartta, girişimci gücüyle ENR Dergisi’nin ‘Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi’ne girmeyi başaran 43 müteahhitlik firmamızı yürekten kutluyorum.” dedi.

Yurt Dışı Müteahhitlik Hizmetleri Ödül Töreni

Türk müteahhitlik ve müşavirlik sektörünü tüm dünyada başarıyla temsil eden firmalar Türkiye Müteahhitler Birliği tarafından düzenlenen törenle ödüllendirildi. Tüm dünyada yakından takip edilen Engineering News Record (ENR) Dergisi’nin 2024 yılına ait “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde yer alan 43 Türk müteahhitlik firması ile “Dünyanın En Büyük 225 Uluslararası Teknik Müşaviri” listesinde yer alan 7 Türk teknik müşavirlik firması için düzenlenen törende, şirket yetkilileri ödüllerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden aldı.

Ödül töreninde konuşan TMB Başkanı M. Erdal Eren, Türk müteahhitlerin yurt dışı hedeflerini gerçekleştirmeleri için yurt dışında teminat mektuplarının kabulü, Türkiye’de ise tamamlanma oranı yüzde 75’in altında olan projeler için tasfiye hakkı getirilmesi konularında Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan destek istedi.

Dünya standartlarında iş yapma kabiliyetleri ile dünyada 137 ülkede ülkemizi temsil eden Türk müteahhitler, Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) tarafından ödüllendirildi. Dünya çapında referans alınan inşaat sektörü dergisi ENR’ın 2024 yılına ait “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde yer alan 43 Türk müteahhitlik firması ile “Dünyanın En Büyük 225 Uluslararası Teknik Müşaviri” listesinde yer alan 7 Türk teknik müşavirlik firması için düzenlenen törende, şirket temsilcileri ödüllerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden aldı. Törene Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan, Bakan Yardımcıları, milletvekilleri, büyükelçiler ve yabancı misyon temsilcileri, bürokratlar, meslek kuruluşlarından, özel sektörden ve STK’lardan üst düzey yetkililer katıldı.

‘Afet odaklı kentsel dönüşüm için göreve hazırız’

Ödül töreninde konuşan TMB Başkanı M. Erdal Eren, “Geçtiğimiz yıl sektörümüz için de küresel düzeyde zor bir yıl oldu. 2023 yılında küresel ekonomik krizin yansımaları, jeopolitik gerginlikler ve bölgemizdeki savaşların etkileri devam ederken ülkemizde meydana gelen “Yüzyılın Felaketi” depremler ile yüreklerimiz yandı. 6 Şubat depremlerinin ilk anlarından itibaren yurt içindeki tüm gücümüzü deprem bölgesinin yeniden ayağa kaldırılması için seferber ettik. Bakanlıklarımız ve ilgili devlet kurumları öncülüğünde bölgedeki tüm konutları ve altyapıyı yeniden inşa ediyor, yaralarımızı birlikte sarıyoruz. Bu noktada aynı acıların bir daha yaşanmaması için ülkemiz genelinde olası depremlere karşı afet odaklı kentsel dönüşüm için de ilgili bakanlıklarımız ve yerel yönetimlerle birlikte üstümüze düşen görevler için hazır olduğumuzu belirtmek istiyorum.” dedi. 

‘Yurt dışında sadece müteahhit olarak değil, yatırımcı ve işletmeci olarak da rol almaktayız’

Yurt içinde “ekonominin lokomotifi”, yurt dışında ise “dünyayı inşa eden” olmak ve Türk müteahhitliğini bir marka haline getirmek için çalıştıklarını anlatan TMB Başkanı Eren, “1972 yılında başladığımız yurt dışı faaliyetimizde 2000’li yıllarda büyük bir atılım gerçekleştirdik ve hemen hemen her ülkede geleceğe köklü bir miras bıraktık. Her bir başarı ülkemizin gelişiminde ve bir marka haline gelmesinde birer tuğla niteliği taşımaktadır. Dünyanın her köşesinde, tam 137 ülkede otoyollar, köprüler, barajlar, raylı sistemler, havalimanları, hastaneler, oteller, konutlar, endüstriyel tesisler gibi çok çeşitli alt ve üst yapı projesini yüksek kalitede, uygun maliyetlerle ve öngörülen sürelerde hayata geçirdik. Sayın Cumhurbaşkanımızın öncülüğünde yurt dışında artık sadece müteahhit olarak değil, yatırımcı ve işletmeci olarak da rol almaktayız” diyerek sözlerine devam etti.

Hedefler İçin 2 Destek Talebi

Yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinde hedeflere ulaşabilmek için Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan destek talebinde bulunan TMB Başkanı Eren, “Sektörümüz açısından son derece önemli ve öncelikli konu Türk bankalarının teminat mektuplarının faaliyette bulunduğumuz ülkeler tarafından doğrudan kabul edilmemesidir. Teminat mektuplarının kontr-garantisi için ödemek zorunda kaldığımız yüksek komisyon tutarları maliyetlerimizi artırmakta ve rekabet gücümüzü olumsuz yönde etkilemektedir. Bu bağlamda, Türk bankaları tarafından verilen teminat mektuplarının faaliyette bulunduğumuz ülkelerde doğrudan kabulünün sağlanması için Hazine ve Maliye Bakanlığı, BDDK, Bankalar Birliği, Eximbank ve ilgili diğer kuruluşların iş yaptığımız ülke makamlarına uluslararası standarttaki bankacılık sektörümüzü ve denetim standartlarımızı anlatmalarının faydalı olacağını düşünüyoruz. Bunun yanı sıra Libya, Suudi Arabistan, Türk Cumhuriyetleri ve Irak gibi çok yakın temasta olduğunuz ülkelerin en üst düzey yöneticileri ile yapacağınız siyasi görüşmelerde konunun tarafınızdan gündem maddesi yapılması kesinlikle daha etkili olacaktır. Sektörümüz açısından diğer önemli bir sorun ise uygulanmakta olan Ekonomik Program ile Kamuda Tasarruf Tedbirleri çerçevesinde deprem bölgesi dışında programa yeni proje alınmaması; devam eden kamu altyapı projelerinde ise ilerleme oranı %75’in altındaki projelere cüzi miktarda ödenek ayrılması veya ödenek verilmeyerek askıya alınmasının kararlaştırılmış olmasıdır. Kamu yatırımlarında önceliklendirme yapılması; bütçe imkanlarının kısa sürede tamamlanacak projelere tahsisini öngören bu kararı tamamen doğru buluyoruz. Ancak ilerleme oranı %75’in altında olduğu için ödenek verilmeyerek yavaşlatılan veya tümden durdurulan projelerin teminat mektubu, sabit personel ve iş yapmadan açık tutulan şantiye giderleri gibi masraflarının belirsiz bir süre için müteahhide yüklenmesi adil değildir. Bu durumdaki işlerin müteahhitlerine şartsız tasfiye hakkı verilerek değişik büyüklükteki yüzlerce müteahhidin batmasını önlemek konusunda gereğinin yapılması gerektiğini düşünüyoruz.” açıklamalarında bulundu.

Pazar Payı ve Çeşitliliği Artırmak İçin Görüşmeler Sürüyor

Türk müteahhitleri olarak sahip olunan deneyim ve bilgi ile uluslararası pazarda paylarını her geçen gün artırmak için çaba gösterdiklerini belirten Başkan Eren, “2023 yılında da savaş şartlarına rağmen Rusya hala lider pazarımız olmaya devam etmiştir. Vizyon 2030 programı kapsamında hareketlenen Suudi Arabistan ile Kalkınma Yolu projesinin yanı sıra birçok büyük altyapı projesi bulunan Irak çok yakından takip ettiğimiz yeni hedef ülkelerimiz. Ağustos ayında siyasi istikrarsızlık sürecinde uzak kaldığımız Pakistan’a Ticaret Bakanımız başkanlığında yaptığımız ziyarette bizzat Başbakan Sayın Şahbaz Şerif tarafından yeni atılım döneminde başlayacak altyapı projeleri için davet edildik. Ticaret Bakanlığımız ile birlikte başta bu ülkeler olmak üzere ülkelerindeki inşaat projelerinde firmalarımızı görmek isteyen birçok ülkeden konuk bakanlar ve heyetlerle ülkemizde veya gelişmeleri yerinde görüşmek için o ülkelere giderek temaslarımızı sürdürüyoruz. Bu yıl sonuna kadar Irak, Suudi Arabistan, Özbekistan ve Nijer’e Ticaret Bakanlığımız ile birlikte müteahhitlik heyeti ziyaretleri yapmayı planlıyoruz. Büyük üzüntü duyduğumuz savaşın sona ermesi ile birlikte Ukrayna’nın yeniden inşası sürecinde yer almak için temaslarımız da kesintisiz devam ediyor. Japonya, İngiltere, İsviçre, Finlandiya, Avusturya ve Macaristan gibi birçok ülke ile projeleri için finansman ihtiyacı olan Ukrayna, Endonezya, Özbekistan gibi ülkeler ve Sahra Altı Afrika bölgesindeki projeler için Eximbankımızla birlikte işbirliği anlaşmaları yaparak çözümler oluşturmaya çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi

“Kasım-Aralık 2022” okumak için; Link

Türkiye, 42 Firma Sayısıyla Müteahhitlikte Dünya İkincisi Oldu

Covid-19 salgınında aşılamanın yaygınlaştığı ve yükselen petrol fiyatlarının öne çıktığı 2021 yılındaki performansıyla Türkiye, bu yıl “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde 42 firma ile yer aldı. Böylece Türkiye, firma sayısına göre dünya ikinciliğini bir yıllık aranın ardından geri aldı. Listede 79 firmayla birinci yine Çin olurken, üçüncü sırada 41 firma ile ABD bulunuyor. Türkiye’nin küresel inşaat pazarından aldığı pay ise yüzde %5,1’e yükseldi.

Salgın nedeniyle ertelenen ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla 24 Ağustos 2022 tarihinde 2020 ve 2021 yıllarına ait listelerde yer alan firmalar için düzenlenen ödül töreninin hemen ardından açıklanan 2022 listesi Türkiye için yine gurur verici bir tablo ortaya koydu.

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı M. Erdal Eren, “Müteahhitlerimiz, uluslararası pazarda artan sorunlara rağmen zoru başardı ve söz verdiği üzere küresel devler liginde ülkemizin adını yeniden ikinci sıraya taşıdı. 42 firmamızın listede yer almasının gururunu yaşıyoruz. Müteahhitlerimiz, zor coğrafyalarda dahi iş yapma kabiliyeti, hız, mühendislik ve ilişki geliştirme becerisiyle öne çıkıyor” dedi.

Dünya çapında referans alınan inşaat sektörü dergisi ENR’ın (Engineering News Record), her yıl müteahhitlerin bir önceki yılda ülkeleri dışındaki faaliyetlerinden elde ettikleri gelirleri esas alarak yayımladığı “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi”nin 2022 yılı sonuçları açıklandı. Türkiye, bir yıllık aranın ardından 42 firma ile listede tekrar ikinci sıraya yükseldi. 2020 ve 2021 yılında ENR listelerine giren müteahhitlik firmalarına ise ödülleri, salgın nedeniyle ertelenerek 24 Ağustos 2022 tarihinde gerçekleştirilen törende, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından verilmişti.

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), 2022 yılı “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi”nin Türkiye sonuçlarını duyurdu. Buna göre ENR, listenin yer aldığı bülteninde, Covid-19 salgını ve Rusya-Ukrayna savaşının ardından giderek daha karmaşık hale geldiğini belirttiği küresel inşaat pazarının büyüklüğünün 2021 yılında 420 milyar ABD Doları’ndan 398 milyar ABD Doları’na gerilediğini kaydetti.

ENR’ın bülteninde ayrıca, küresel inşaat pazarında salgın döneminde ortaya çıkan ve halen tam anlamıyla çözülmemiş olan tedarik zinciri krizi ile bazı ekonomiler için de Ukrayna’daki savaşın olumsuz etkilerine, bu çerçevede artan inşaat maliyetleri ve risklerinin kontrol altında tutulmasının zorluğuna işaret edildi. Bültende, genel olarak ise ilk 250 müteahhit firması gelirlerinin 2021 yılında toparlandığının görüldüğü belirtildi.

Pazar Küçülürken Türk Firmaları Cirosunu Artırdı

“Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi”nde lider Çin, listede 79 firma ile yer alırken, ABD’li firma sayısı 41 oldu. Küresel pazarda daralma kaydedilirken Türk müteahhitlerin gelirlerindeki artış ayrıca öne çıktı. Covid-19 salgınında aşılamanın yaygınlaştığı ve yükselen petrol fiyatlarının öne çıktığı 2021 yılında Türkiye’nin performansını artırarak, listedeki sıralamada geçen yıl ABD’ye bıraktığı ikinciliği geri alması dikkat çekti.

2 Türk Firması En Büyük İlk 50 Arasında

Türk firmaları 20,4 milyar ABD Doları tutarında gelir ile listedeki firmaların toplam gelirleri içerisindeki payını bir önceki yılda ulaşılan %4,4’lük orandan %5,1’e yükseltti. Böylece Türkiye, uluslararası gelirlere göre 2022 yılı listesinde bir sıra yükselerek 7. oldu. Bu rakamla Türkiye, İngiltere, Avusturya ve Japonya’nın önünde yer alıyor. Müteahhitlik firmalarının 2021 yılı uluslararası proje gelirlerine göre 2022 yılı listesinde ilk 100 firma arasına giren Türk müteahhitlerinin sayısı 8 oldu. İki Türk firması ilk 50 firma arasında yer buldu.

Bölgesel olarak bakıldığında; Türk firmalarının faaliyetleri 2021 yılında ağırlıklı olarak Rusya dahil Avrupa (8,8 milyar ABD Doları), Orta Doğu (5,6 milyar ABD Doları), Afrika (3 milyar ABD Doları) ve Asya (2,5 milyar ABD Doları) bölgelerinde yoğunlaştı.

“Türk Müteahhitler Küresel Pazarda Zoru Başardı”

TMB Başkanı M. Erdal Eren ise şu değerlendirmelerde bulundu: “Müteahhitlerimiz, uluslararası pazarda artan sorunlara rağmen zoru başardı ve söz verdiği üzere küresel devler liginde ülkemizin adını yeniden ikinci sıraya taşıdı. 42 firmamızın 2022 yılı ENR listesinde yer almasının gururunu yaşıyoruz. ‘Türk müteahhitliği’ dünyada bir marka haline gelmiştir. Müteahhitlerimiz, uluslararası standartlarda, zamanında ve uygun maliyetlerle iş yapma kabiliyetleri, zor ve riskli coğrafyalarda sahip oldukları iş deneyimi ve işbirliği geliştirme becerileriyle uluslararası inşaat sektöründe öne çıkmaktadır. Geleneksel pazarlarımızda sorunların sürdüğü ve finansman ihtiyacımızın arttığı bir dönemde bu başarının kazanılması ayrıca önemlidir. Küresel inşaat pazarından aldığımız paydaki artış da sevindiricidir

Geçen yıl salgının belli ölçüde kontrol altına alınması ve petrol fiyatlarında görülen artışın etkisiyle yurt dışında 31 milyar ABD Dolarlık yeni proje büyüklüğüne ulaşmış, bu doğrultuda yıllık yeni proje hedefimizi kısa vadede 30 milyar ABD Doları olarak revize etmiştik. Ancak 2022 yılının henüz başında Rusya-Ukrayna savaşı ile sarsıldık. Yaşanan insanlık dramının sona ermesi en büyük dileğimizdir. Savaş nedeniyle bölgesel iş kaybının yaşanması da kaçınılmazdır.  Yüksek seyreden petrol fiyatları ile Körfez ülkeleri ile ısınan siyasi ilişkiler ise sektörümüzü destekleyebilecek olup küresel inşaat sektörünün ilgi odağı haline gelen Sahra-altı Afrika pazarında rekabet için finansman kaynaklarına ihtiyaç duyulmaktadır. Diğer öne çıkan hedefimiz; gerekli düzenlemelerin yapılması halinde yurt dışı projelerimizde istihdam edilen Türk işgücü sayısının, mevcut 35 binler seviyesinden 100 bine yükseltilmesidir.”

Tüm dünyada referans alınan “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesine giren ilk 10 Türk firmasını bu başarıya götüren uluslararası projelerden bazıları ise şöyle sıralandı:

Rönesans İnşaat: Türkiye listesindeki liderliğini bu yıl da koruyan ve dünya listesinde 24.sırada yer alan RÖNESANS’ın bugüne kadar öne çıkan projeleri arasında dünyanın “en uzun ve en derin” demiryolu tüneli olarak adlandırılan İsviçre Alpleri’ndeki Gotthard Base Tüneli bulunuyor. Şirket, 2015 yılından bu yana Avrupa’nın en büyük ilk 10 müteahhitlik şirketi arasında yerini koruyor.

Limak İnşaat: Türkiye listesinde ikinci sırada geçen yıl olduğu gibi LİMAK yer aldı. Dünya sıralamasında ise bu yıl 50. sırada bulunan Limak’ın yapımını üstlendiği Kuveyt Uluslararası Havalimanı Yeni Terminal Binası dikkat çekiyor. Projenin, Türk müteahhitlik firmaları tarafından kazanılan en büyük kontrat bedeline sahip olduğu belirtiliyor. Yeni terminalin faaliyete geçmesiyle havalimanı kapasitesinin yılda 25 milyon yolcuya ulaşması planlanıyor.

Yapı Merkezi İnşaat: Listede 58. sıraya yükselen YAPI MERKEZİ’nin Tanzanya’da süren Darüsselam – İsaka Demiryolu Hattı projesi öne çıkıyor. Şirket Doğu Afrika’da Darüsselam’ı Mwanza’ya bağlayacak en hızlı demiryolunun ilk dört etabını da inşa ediyor. Toplam 1.224 km’lik hattın ilk iki etabı tamamlanmak üzere. Proje Uganda, Ruanda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Tanzanya’yı birbirine bağlayan merkezi koridorun bir parçası olarak Doğu Afrika’yı Hint Okyanusu’na açacak.

Enka İnşaat: ENR’ın dünya listesinde 59. sıraya çıkan ENKA, Irak’ta Samawa Kombine Çevrim Elektrik Santrali projesini gerçekleştirmek üzere General Electric ile konsorsiyum anlaşması imzaladı. İlk aşamada 132 kV açık şalt sahasının (AIS) ve 400 kV gaz izoleli şalt sahasının (GIS) dahil olduğu basit çevrim santrali olarak salgın şartlarına rağmen tamamlanıp devreye alınan tesisin, bölgedeki elektrik kesintisi problemine önemli ölçüde çözüm olduğu belirtiliyor. Irak hükümetinin finanse etmesiyle tesis, kombine çevrim santraline dönüştürülecek.

Ant Yapı: ENR listesinde 62. sırada bulunan ANT YAPI’nın ABD/Miami’deki projesi UNA Residences, gemi şeklindeki ikonik tasarımı ve Biscayne Körfezi manzarasıyla dikkat çekiyor. Proje tavandan tabana cam, geniş teraslar ve üç havuz ve özel tekne kızakları da dahil olmak üzere bir dizi olanak içeren 135 lüks apartman dairesinden oluşurken; Güney Miami’de okyanusun yanında üç seviyeli yer altı otoparkına sahip tek bina olarak ön plana çıkıyor.

Tekfen İnşaat: ENR listesinde 76. sırada yer alan TEKFEN’in son projeleri arasında Batı Sibirya’daki Kharampur Gaz Boru Hattı Projesi merak uyandırıyor. Proje Yamal eyaletinin Gubkinsky şehrinde bulunan Kharampur Gaz Sahası ile Gazprom boru hatlarını besleyecek 48 inçlik 90 km uzunluğunda bir boru hattı ile 7 adet blok vana istasyonu ve yüksek gerilim hattı inşasını kapsıyor. Özellikle -50 dereceye kadar düşen hava sıcaklığı ve hava biraz ısındığında ise büyük çoğunluğu bataklık olan zemin projenin sıra dışı tarafları…

Onur Taahhüt : Listede 82. sıraya yükselen şirketin son dönemde öne çıkan projesi tüm dünyanın dikkatini üzerinde toplayan Ukrayna’nın yaklaşık 20 senelik hayali olan Zaporijya Köprüsü… Proje, 150 metre kule yüksekliği özelliği ile Avrupa’nın en büyük ikinci eğik askılı çelik köprü unvanına sahip. Dinyeper Nehri üzerinden geçmesi planlanan ve öncesinde başka müteahhitler tarafından yapımına başlanıp bitirilememiş olan köprünün ilk etabı, Onur İnşaat tarafından kısa süre içinde teslim edildi. 2,4 km uzunluğundaki 1. etap Aralık 2020’de, 3,8 km uzunluğundaki 2. etap ise Ocak 2022’de tamamlanıp trafiğe açıldı. Ortaya çıkan savaş nedeniyle proje henüz tamamen bitirilemedi.

Esta İnşaat: Listede 93. sıraya hızlı biçimde yükselen ESTA’nın öne çıkan projelerinden biri, Amur Gaz Kimyasal Kompleksi (Amur GCC) Projesi. Küresel pazarda büyük talep gören yüksek kalitede polietilen ve polipropilen üretimi gerçekleştirecek kompleksin kapasitesi yılda 2,7 milyon mtpa olacak. Şirketin yapımının önemli bir kısmını üstlendiği tesisin, Rusya’da verimlilik açısından en güçlü ve baz polimer üretimi için dünyanın en büyük işletmelerinden biri olacağı varsayılıyor.

Alarko Taahhüt Grubu: ENR listesinde 108. sıraya kadar yükselen Alarko’nun yurtdışında yapımını gerçekleştireceği ilk metro olan Bükreş Henri Coanda (Metro) Projesi öne çıkıyor. Romanya’nın başkentindeki söz konusu M6 Metro Lot 1.1 Projesi, 6,3 km çift tüp TBM metro tüneli, 6 adet istasyon ve 1 adet bağlantı istasyonundan oluşuyor. Bükreş Güney Çevre Yolu Lot-1 ve Lot-2 projeleri 2×2 şeritli ve yaklaşık 34 km uzunluğunda… Proje, Bükreş karayolu ağının yükünü önemli ölçüde hafifletecek.

Tav İnşaat: Listede 110. sırada yer alan TAV, 2022 yılına hızlı bir giriş yaparak İpek Yolu’nun önemli merkezlerinden olan Kazakistan Almatı Havalimanı’nda çalışmalarına başladı. Almatı şehrinin havalimanında yapılacak olan büyütme çalışmaları ile yeni uluslararası terminal binasının 55 bin metrekare ve yıllık 6 milyon yolcu kapasitesine ulaşması hedefleniyor. Şirket, havalimanı inşaatı sektöründe dünyada ilk sıralarda yer alıyor.