Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 29. Taraflar Konferansı’nda (COP29) 2050 net sıfır hedefine ulaşmak için nükleer enerjinin önemi bir kez daha güçlü bir şekilde dile getirildi. Geçtiğimiz yıl Dubai’de düzenlenen COP28’de ABD’nin başlattığı ve nükleer alanında önde gelen Fransa, Japonya ve Güney Kore gibi ülkeler imzaladığı “Nükleer Enerjiyi Üç Katına Çıkarma Deklarasyonu”na bu yıl 6 ülke daha imza attı. İmzacılardan biri de Türkiye oldu.

Hedef Net Sıfır Emisyon

Deklarasyon, küresel gündemin merkezinde yoğun bir şekilde yer alan nükleer enerjinin elektrik üretimindeki payının artırılmasını hedefliyor. Türkiye de attığı bu imza ile taraf olan diğer ülkeler gibi küresel nükleer enerji kurulu gücünü 2020 yılına göre 2050 yılında 3 katına çıkarma konusunda ortak çalışma taahhüdünde bulundu.

Nükleer Enerji Kilit Rol Oynuyor

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, dünyanın 2050’de net sıfır emisyon hedefine ulaşabilmesi ve küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlandırılması için nükleer enerjinin kilit bir rol oynadığına dikkat çekti. Bakan Bayraktar. “Geçtiğimiz yıl Dubai’de düzenlenen COP28’de ABD’nin başı çektiği 25 ülke “Nükleer Enerjiyi Üç Katına Çıkarma Deklarasyonu”nu imzalamıştı. Türkiye olarak biz de Bakü’de devam eden COP29’da bu deklarasyona imza atan ülkeler arasına dahil olduk. Bildirgeyi onaylayan toplam ülke sayısı da 31’e çıktı. Deklerasyon teknoloji gelişimi, insan kapasitesinin artırılması ve finansman olanaklarının genişletilmesine de hizmet edecektir.” ifadelerini kullandı.

Hedef 20 bin MW Kurulu Güç

Türkiye’nin de bu alanda iddialı bir nükleer programı olduğuna dikkat çeken Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, “Ülkemizde şu anda inşa halinde olan ve toplam kapasitesi 4,8 GW olan Akkuyu Nükleer Santrali, bu yolculukta önemli bir dönüm noktasını temsil ediyor. Dört ünitenin 2028 yılı sonuna kadar faaliyete geçmesini planlıyoruz. Devreye aldığımızda elektrik ihtiyacımızın %10’unu tek başına karşılayabilecek.” dedi.

Bakan Bayraktar, ayrıca Sinop ve Trakya bölgelerinde iki nükleer santral daha yapmayı, büyük nükleer santrallerin yanına yeni nesil küçük modüler reaktörleri de dahil etmeyi planladıklarını söyledi. “2050 yılına kadar 20 GW nükleer kurulu gücümüzü devreye alarak net sıfır emisyon hedefine katkı sunacağımıza inanıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Küresel Hedef 1.200 GW

Hali hazırda dünyada 31 ülkede 415 nükleer santral bulunuyor. Toplam nükleer enerji kurulu gücü ise 400 GW düzeyinde. Büyük hedef 2050 yılına kadar bunu 1.200 GW’a çıkarmak. Deklerasyona taraf olan ülkeler hedeflerini de açıklamaya başladı. ABD COP29 sürecinde bu kapsamdaki yol haritasını ilan etti. ABD nükleer kurulu gücüne ilave 200 GW ekleyeceğini duyurdu. Bu yolda küçük modüler reaktörlerin önemli bir yer tutacağı vurgulandı. Diğer taraftan bir çok küresel şirket de elektrik ihtiyacının karbonsuzlaşması için nükleer enerji planlarını dünya kamuoyu ile paylaştı.  

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 29. Taraflar Konferansı Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de başladı. COP29’a katılmak için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte Bakü’de bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar Konferans kapsamında düzenlenen Bakanlar Oturumu’nda konuştu. 

Türkiye’nin enerji dönüşüm vizyonunu paylaşan Bakan Bayraktar, “Yenilenebilir Enerji Programı’nda önemli, çok iddialı hedefler belirledik. Güneş ve rüzgârda mevcut 30 bin megavat olan kurulu gücümüzü 2035 yılına kadar dört katına, 120 bin megavata çıkarmak ve 80 milyar dolarlık yatırım alanı oluşturmak istiyoruz.” dedi.

Enerji Dönüşümünde Yeni Dönem

Bakan Bayraktar, küresel ölçekte enerji güvenliğinin hâlâ en önemli sorunlardan birisi olduğunu vurgulayarak enerji alanında geleneksel varsayımların revize edildiği bir dönemin yaşandığının altını çizdi. Küresel çapta dijitalleşme, yapay zekâ ve büyük verideki hızlı gelişmelerin elektrik talebini beklenenden çok daha fazla artırdığını belirten Bakan Bayraktar, Türkiye’nin de enerjide ciddi bir talep artışı yaşadığını ve bunun yanında yüksek ithalat bağımlılığı olduğunu söyledi. 

Türkiye’nin Enerji Geleceğinde 5 Stratejik Alan

2053 net sıfır emisyon hedefleri doğrultusunda Türkiye’nin enerji geleceğini inşa etmek için stratejik bir yol çizdiklerini ifade eden Bakan Bayraktar, “Bu zorlukların üstesinden gelmek için uzun vadeli stratejimiz beş temel alana odaklanıyor. Yenilenebilir enerji kapasitemizi artırmak, genel olarak ekonomimizde enerji verimliliğini artırmak, nükleer enerji üretimini genişletmek, hidrojen, pil depolama ve CCUS gibi yeni teknolojileri geliştirmek, enerji geleceğimiz için gerekli olan kritik minerallere ve nadir toprak elementlerine yatırım yapmak.” diye konuştu.

Yenilenebilir Enerjide 2035 Hedefi

Yenilenebilir Enerji 2035 yol haritasında güneş ve rüzgârda belirlenen hedefleri paylaşan Bayraktar, “Yenilenebilir Enerji Programı’nda önemli, çok iddialı hedefler belirledik. Güneş ve rüzgârda mevcut 30 bin megavat olan kurulu gücümüzü 2035 yılına kadar dört katına, 120 bin megavata çıkarmak ve 80 milyar dolarlık yatırım alanı oluşturmak istiyoruz. Yakın zamanda çok güçlü bir şebeke programını duyurduk. Yaklaşık 15 bin kilometrelik HVDC hatlarını şebekemize eklemek istiyoruz ve bu alanda da yaklaşık 30 milyar dolarlık yatırıma ihtiyacımız var.” ifadelerini kullandı.

İş Birliği Vurgusu

Enerji verimliliğine de vurgu yapan Bakan Bayraktar, 2030 yılına kadar enerji tüketimini yüzde 16 oranında azaltmayı amaçladıklarını söyleyerek “Bu sayede 100 milyon ton emisyon azaltımına katkıda bulunmayı hedefliyoruz. Aynı zamanda bu alana yatırım ve finansman da getirmemiz gerekiyor. Bu hedefe ulaşma noktasında uluslararası finans kuruluşları ile gerçekleştirebileceğimiz iş birliklerine açığız.